Cây bún – Crateva religiosa G.Forst.

Cây bún – Crateva religiosa G.Forst.

• Cây bún là một loài thuộc chi Crateva, thuộc họ Cáp.
• Tên gọi khác là họ Bạch hoa hay Màn Màn (capparaceae).
• Tên khoa học: Crateva religiosa G.Forst.
• Nguồn gốc và phân bố: từ Nhật Bản, Úc. Hiện nay, loài cây này phân bố rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới như Trung Quốc, Đài Loan, Bhutan, Campuchia, Ấn Độ, Myanmar, Nepal, Philippines, Sri Lanka, Thái Lan…
• Cây thường được trồng ở các đền chùa, thánh thất… nên nó cũng được gọi tên là Temple Plant.

  

  

  

Đặc điểm của cây Bún – Cây Bún Nước

• Bún là một loài cây gỗ nhỡ, cao 15 – 20 m, thân mập hình trụ tròn, phân cành mạnh, vỏ màu xám nâu. Cành thường cong rũ, rất dẻo dai (có lẽ từ đó mà có tên Bún).
• Lá kép 3 lá chét dạng trứng thuôn ngược, đầu có mũi nhọn, màu xanh lục hơi mốc mốc.
• Cây mang nhiều hoa to màu trắng hay trắng sữa, đôi khi ngả vàng cam, mỗi hoa mang từ 13 – 18 nhị dài đến cả chục cm, tua nhị đỏ hay tím, khi hoa nở các nhị tua tủa trước những cánh hoa trông tựa con nhện, nên cây Bún có tên tiếng Anh là Spider Tree (cây con nhện). Cụm hoa ở ngọn các nhánh, có cuống dài 4-8cm. Hoa có cuống dài 5-12mm; lá đài cao 3,5mm; cánh hoa màu trắng dài 1,5-3cm; nhị 15-25; cuống nhuỵ dài 3,5-6cm.
• Cây thường ra hoa vào khoảng tháng 4 – 6, tùy điều kiện tiểu khí hậu nơi sống mà thời gian ra hoa có thể sớm hơn hoặc muộn hơn. Trong điều kiện đất đủ ẩm, tầng đất dày, độ màu mỡ cao, hoa ra khi cây còn đầy lá, tạo thành từng mảng trắng trên nền xanh của tán lá trông đẹp mắt. Ngược lại, ở vùng đất khô cằn, bí chặt, nghèo dinh dưỡng, cây ra hoa rộ khi cành đã trút gần hết lá, khiến cho toàn cây mang một vòm trắng xóa hoặc một vòm trắng sữa điểm phớt màu vàng cam.
• Quả hình bầu dục to đến 5cm, ít khi tròn, màu trăng trắng, nhám, chứa 6-15 hạt to, màu đen

  

  

  

Công dụng của cây Bún – Cây Ngư Mộc

Công dụng trang trí

• Với tốc độ sinh trưởng, phát triển nhanh, khỏe và cho nhiều hoa thành từng chùm rất bắt mắt, Bún được nhiều người yêu thích. Cây được trồng nhiều để trang trí cảnh quan sân vườn, các khu đô thị, đường đi…

Công dụng làm thực phẩm

• Người ta dùng nụ hoa ăn luộc như rau. Lá non vò ra, phơi tái rồi muối dưa ăn. Ở Campuchia, người ta dùng hoa khô đem ngâm kỹ nấu canh hay luộc ăn.

Công dụng trong y học chữa bệnh

• Ở Ấn Độ, quả cây được dùng làm thuốc lợi tiểu, làm dịu và chống viêm nhiễm…; vỏ dùng trong điều trị rối loạn chức năng hệ tiết niệu, nhiễm trùng đường tiểu, đau và nóng rát trong chứng tiểu rắt, sỏi thận và bàng quang…
• Lá có vị hơi đắng. Vỏ cây làm dịu viêm, dễ tiêu hoá, nhuận tràng, lợi tiểu, giải nhiệt, gây chuyển hoá. Lá và vỏ rễ gây sung huyết da.

Công dụng khác

• Gỗ bún xốp, nhẹ, dùng để xẻ ván làm đồ gia dụng. Có thể chọn đưa vào danh mục cây trồng rừng kinh tế ngắn hạn cho những vùng đất thấp, nhất là vùng lòng hồ thủy điện.

  

  

  

Cách trồng và chăm sóc

Cách trồng

• Phương pháp nhân giống: có 2 cách khác nhau để trồng được loài hoa này đó là gieo hạt và chiết cành. Biện pháp chủ yếu là gieo hạt cho hiệu quả hơn cả.

Cách chăm sóc cây Bún

Cây mọc nhanh, phát triển rất khỏe mạnh với nhiều cành nhánh, sức chống chịu khắc nghiệt ổn, có thể chịu ngập úng, vì thế việc trồng và chăm sóc chúng vì thế không tốn quá nhiều công sức. Tuy vậy, bạn cần lưu ý một số yếu tố để cây có thể sinh trưởng một cách thuận lợi nhất. Cụ thể:

• Về ánh sáng: Cây ưa sáng, chú ý trồng cây nơi có nhiều ánh sáng để cho cây phát triển được tốt nhất.
• Về nước tưới: Cây có tính chất háo ẩm, thường mọc tự nhiên ở vùng đất ẩm ven sông, rạch, ruộng…Nên trồng cây chú ý vị trí trồng và thường xuyên tưới nước giữ ẩm cho cây.
• Về đất trồng: Đất phải có độ ẩm tốt, tránh khô hạn. Đất yêu thích cho cây là đất bùn, giàu dinh dưỡng. Để điều chỉnh thời gian và độ ra hoa của cây, người ta chỉ cần điều tiết lượng nước cho cây. Trong điều kiện đủ ẩm, tầng đất dày, độ màu mỡ cao, Hoa ra khi cây còn đầy lá. Nếu ở vùng đất khô cằn, bí chặt, thiếu dinh dưỡng thì cây sẽ ra hoa khi lá đã dụng hết.
• Nhiệt độ: Nhiệt độ phù hợp cho cây là từ 20-28 độ C.
• Độ ẩm: Cây ưa độ ẩm cao 75-90%.
• Phân bón: Chú ý trồng trên cạnh cần bón phân định kỳ cho cây 3 tháng một lần. Bón phân cho cây nhiều hơn vào lúc cây đang phát triển và lúc sắp sửa trổ hoa.
• Sâu bệnh: cây ít bị sâu bệnh.
• Cắt tỉa: Chú ý cắt tỉa tạo tán cho cây khi còn nhỏ và sau mỗi dịp nở hoa xong, để cây có thể phát triển được tốt hơn.

  

  

  

Cảnh quan nhà xanh

Xem thêm: Bồ kết tây – Albizia lebbeck (L.) Benth